برگهٔ شمارهٔ ۰۳
نوشتهٔ دکتر رضا معافی، بنیان‌گذار و رئیس ·
به کوتاهی
بیابان فرهنگی محله‌ای است که فرهنگ در آن دور است: نه کتابخانه‌ای، نه سالن نمایشی، نه برنامه‌ای که پیاده بشود به آن رسید. مردم بی‌علاقه نیستند. جا ندارند.
یک داستان واقعی، در شمال مونترال
در شمال مونترال، کتابخانهٔ «بل‌ویل» بعد از ۵۳ سال درهایش را بست. خانواده‌ای در مونترال‌نُرد که هر شنبه برای گرفتن کتاب به آنجا می‌رفت، حالا کجا برود؟
شهرداری جوابی ساده پیدا کرد: «کولتور نُماد»، خودرویی برقی که به پارک‌های آهونتسیک-کارتیه‌ویل و مونترال‌نُرد می‌رود. آنجا می‌شود کتاب امانت گرفت و در برنامه‌هایی برای همهٔ سن‌ها شرکت کرد. یک جای تازه هم در حال ساخت است: «فضای کور-نُماد»، کتابخانه و فضای فرهنگی میان این دو بخش، که قرار است در ۲۰۲۷ باز شود.
درس این داستان همین است: وقتی فرهنگ نمی‌تواند در یک ساختمان باشد، می‌تواند به سراغ مردم برود.
نقش دولت کانادا، دولت کبک و شهرداری
دولت کانادا «صندوق فضاهای فرهنگی کانادا» را دارد. این صندوق به ساختن و نوسازی مکان‌های هنری و میراثی کمک می‌کند تا کانادایی‌های بیشتری در محلهٔ خودشان به آن‌ها دسترسی داشته باشند.
در مونترال این فکر تازه نیست. شهرداری در ۱۹۸۱ نخستین «خانهٔ فرهنگ» خود را در محلهٔ مزونوو باز کرد. هدف از همان موقع این بود: فرهنگ را در محلهٔ خود مردم به دست هر چه بیشتر مونترالی‌ها برساند. دولت کبک هم کمک کرد این خانه‌ها کنار کتابخانه‌ها ساخته شوند.
و متین؟ متین هم به اندازهٔ خودش همین کار را می‌کند: به جایی می‌رویم که مردم هستند. ۷ نوامبر ۲۰۲۶ نخستین برنامهٔ ما در یک پارک برگزار شد، پارک آنگرینیون، رایگان و کنار مترو. ۲۱ نفر آمدند.
نقش متین
متین ساختمانی ندارد. این مشکلی نیست: یک پارک، یک کتابخانه یا یک کافه می‌تواند برای یک ساعت جای فرهنگ شود.
و متین؟ به‌زودی: «کافهٔ فرهنگ‌ها» برای گفت‌وگو دور یک میز، و «محلهٔ من، فرهنگ‌های ما» تا خود ساکنان بگویند محله‌شان چه کم دارد.
یادمان بماند
- بیابان فرهنگی یعنی کمبود جا، نه کمبود علاقه.
- فرهنگ می‌تواند به سراغ مردم برود: در پارک، با یک خودرو، در یک کافه.
- دولت کانادا، دولت کبک، شهرداری و سازمان‌ها هر کدام نقشی دارند.